De kinderen in de westerse wereld hebben de beschikking over een uitgebreid systeem van gezondheidszorg. Goede voeding, hygiene, vaccinaties, huisvesting, het zijn allemaal factoren die bijdragen aan een goede gezondheid. Toch gaan diezelfde kinderen vaker naar de dokter. De meeste kinderen echter komen daar niet of zelden.

Natuurlijk is er bij ziekte een reden, maar ook zonder ziek te zijn is een bezoek aan de dokter op z'n plaats als er een vraag over iets is wat met de gezondheid te maken heeft.

De eerste persoon om naar toe te gaan is de huisarts. In een aantal gevallen zal deze doorverwijzen. Hier zal besproken worden wat men kan verwachten als er een verwijzing naar de kinderarts is. Voor het gemak is ervan uitgegaan dat het gaat om een kind dat nog niet eerder bij een kinderarts is geweest.

ga naar de onderwerpen.

Kies een onderwerp:

Verwijzing Van huisarts naar specialist.
Kennismaking Het eerste bezoek.
Reden verwijzing Waar het om gaat.
Geschiedenis Wat er allemaal aan vooraf ging.
Lichamelijk onderzoek Kijken, luisteren en tasten.
Bespreking De voorlopige conclusie.
Aanvullend onderzoek Foto's, bloed en andere testen.
Behandeling Advies, medicijnen, dieet, en nog meer.
Nacontrole Hoe zal het verder gaan.
Verder verwijzen Deelspecialist.
Onder controle blijven Hoe lang gaat dat duren.

De huisarts heeft verwezen om een van de volgende redenen:
* De diagnose is gesteld, verdere behandeling is wenselijk door de kinderarts.
* Er is geen diagnose, de verwijzing is voor verder onderzoek door de kinderarts.
* Speciaal verzoek van de ouders.

De afspraak zal veelal georganiseerd worden door de assistent van de huisarts, maar het kan ook zijn dat ouders zelf de afspraak maken. In principe komt het kind dan op de wachtlijst. Als er reden is voor een snelle (of spoed) verwijzing, zal de huisarts dit zelf regelen met de kinderarts.

Kennis maken doet ieder op een eigen manier. Namen noemen, handen geven, iets aardigs zeggen over iets van het kind (dat is een onuitputtelijke bron), uitnodigen binnen te komen en te gaan zitten, het hoort allemaal bij het leggen van een kontakt met als doel te komen tot een goede relatie die nodig is om een hulpvraag te beantwoorden.

In het bijzonder zal de kinderarts ook vragen naar die zaken die juist voor kinderen zo belangrijk zijn. Om te beginnen is er een vraag over de zwangerschapsduur en het geboortegewicht. Daarnaast is er belangstelling voor de ontwikkeling (omrollen, zitten, staan en lopen; spraak- en sociale ontwikkeling, etc). Vaccinaties, gezinssamenstelling, school, vrije tijd, het zijn allemaal zaken die een rol spelen in de gezondheidsgeschiedenis van een kind.

In het lichamelijk onderzoek gaat het om drie zaken: KIJKEN (inspectie), LUISTEREN (auscultatie) en TASTEN (palpatie).
Inspectie is kijken hoe iemand er uit ziet, de kleur van de huid (wit, rood, blauw, geel), de algemene houding en beweging van de gewrichten.
Auscultatie wordt gedaan met de stethoscoop. Het gaat om het geluid van het hart. Daarbij wordt er gelet op het geluid dat het hart maakt bij het pompen. Hierbij worden de hartkleppen geopend en gesloten, tussen door dient er geen geluid te zijn. Er wordt ook naar het ritme geluisterd. Een gaatje in het hart (tussen linker en rechterkant) of een lekkende klep geen een kenmerkend geluid. Vervolgens worden de longen beluisterd. Het gaat daarbij om het in- en uitstromen van de lucht. Speciaal wordt er gelet op de spreiding van de lucht over alle longvelden. De stethoscoop laat ook horen of er weerstanden, vernauwingen of afsluitingen zijn in de luchtwegen. De aanwezigheid van vocht en slijm geeft een kenmerkend geluid. In de buik wordt er geluisterd naar het geluid dat de darmen maken. In de buik wordt er ook geluisterd naar het geluid van de bloedstroom door de aorta, de grote lichaamsslagader die midden door de buik loopt. Soms kan er ook geluisterd worden naar de bloedvaten op verschillende plaatsen en ook wordt wel eens de keel beluisterd.
Palpatie is het bevoelen van het lichaam. In de eerste plaats is dat te doen om te weten of organen en structuren zijn zoals die moeten zijn en daarna ook om te weten te komen of er nieuwe dingen te palperen zijn. Zo zal de nek betast worden om de aanwezigheid en grootte van de schildklier vast te stelen. In de nek kunnen ook lymfeklieren aanwezig zijn die opgemerkt worden met de palpatie. De buik wordt betast om te voelen wat de spanning is van de buikwand en om een idee te krijgen over de grootte van de organen (lever, milt en nieren).
Er zijn nog tal van andere dingen die betast kunen worden. Zo kan de pols gevoeld worden voor ritme, snelheid en vulling. Het betasten van de huid geeft informatie over de mate van zacht- of ruwheid. Een bijzondere vorn van betasten is de PERCUSSIE, met de vingers trommelen. Dat wordt gedaan om een indruk te krijgen van het geluid door dit trommelen. Het karakter van het geluid (helder, dof, lage toon, hoge toon) laat zien hoe de lucht onder de trommelende hand aanwezig is en afwezig. Het wordt gebruikt om een indrukl te krijgen van de grootte van het hart, de luchtverdeling in de longen en ook zo in de darmen.
Vaak zal als laatste het zenuwstelsel worden onderzocht. Allereerst zijn er de twaalf hersenzenuwen die onderzocht kunnen worden op hun functie. Dit zijn de reuk, oogbewegingen, gehoor, zicht, tongbewegin, etc, om er een paar te noemen. Ook kunnen de reflexen getest worden (knie, elleboog, voetzool zijn de drie bekendsrte, maar er zijn er meer) met het bekende hamertje. Het zenuwstelsel kan ook getest worden op het gevoel van de huid voor tast, warmte of kou. Meestal gaat het dan om een meer uitgebreid onderzoek.
Vaak tot slot wordt er gekeken in de oren, de keel en de ogen.

Dat was in grote lijnen het lichamelijk onderzoek.

De kinderarts zal samen met de ouder(s) en het kind doornemen wat er gevonden is bij het lichamelijk onderzoek en dan wel in het bijzonder in relatie tot de oorspronkelijke klacht. Dat bespreken is niet omdat de kinderarts het niet goed zou weten, maar omdat het nu eenmaal zo is dat de ouders het kind beter kennen en daarmee informatie verschaffen die van belang is tot het krijgen van een goed oordeel.

Soms komen er bij het lichamelijk onderzoek dingen naar voren die helemaal niets met de klacht te maken hebben. Dat wordt dan natuurlijk ook besproken.

De bespreking eindigt met een voorlopige conclusie. Het is gebruikelijk behalve de voorlopige diagnose ook een aantal andere mogelijke verklaringen te bespreken en uit te legen waarom dat waarschijnlijk niet de verklaring is.

Onderzoek hoeft nu ook weer niet altijd uitgevoerd te worden. Er is geen bloedonderzoek, röntgenfoto of longfunctietest nodig om vast te stellen dat iemand een verkoudheid heeft. Misschien hoef je daar zelfs niet mee naar de dokter.

Kinderartsen opereren niet, (kinder)chirurgen doen dat wel. Als een operatie nodig is zal het kind worden doorverwezen.

De nacontrole is minstens zo belangrijk als het eerste bezoek.